Spółka Silesian Coal z Katowic rozpoczyna procedurę zmierzającą do uzyskania koncesji na eksploatację złóż z pokładów sąsiadujących z kopalnią Krupiński. W ramach tego wystąpiła do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załączając stosowny w raport oddziaływania na środowisko wraz z dokumentacją dotyczącą zagospodarowania złoża węgla kamiennego od zachodniej strony Kobióra (rejon Suszca, Żor, Orzesza, Czerwionki-Leszczyny, nieznacznie zahaczając o lasy kobiórskie). Na załączonej mapie obszar wchodzący na teren Kobióra zaznaczono kolorem czerwonym.

Przedmiotowy raport jest dostępny do wglądu w Referacie Gospodarki Przestrzennej Urzędu Gminy w Kobiórze ul. Kobiórska 5 pok. nr 16 – w formie elektronicznej.
Z pełną dokumentacją w sprawie można zapoznać się w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach przy ul.Dabrowskiego 22 (pokój 407), po wcześniejszym umówieniu telefonicznym pod nr telefonu 32/ 420 68 19.

Poniżej streszczenie w języku niespecjalistycznym, stanowiące część raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia polegającego na udostępnieniu i zagospodarowaniu złoża węgla kamiennego „Żory-Suszec 1” w granicach projektowanego obszaru górniczego „Orzesze”.

„Przedmiotowy Raport został wykonany w celu oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na udostępnianiu i eksploatacji zasobów węgla kamiennego ze złoża „Żory – Suszec 1” w granicach Obszaru Górniczego „Orzesze” oraz Terenu Górniczego „Orzesze”.
Przedmiotowe złoże ma kształt wydłużonego wieloboku o dłuższej osi zbliżonej do kierunku W – E o długości ok. 6,5 km. Oś poprzeczna ma długość około 2,6 km. Powierzchnia omawianego złoża wynosi 16,9 kim 2 (1689,99 ha). Zostało wyodrębnione
z północnej części złoża „Żory - Suszec”. Wschodnia, południowa i zachodnia granica zostały wyznaczone w sposób sztuczny. W części północnej złoże oparte jest o interpretowaną naturalną strukturę – uskok. Południowa granica została dopasowana do Obszaru Górniczego „Suszec IV” KWK „Krupiński”.
Raport został wykonany na zlecenie Silesian Coal Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. 1 Maja 88 w Katowicach, podlegającej HMS Bergbau AG z siedzibą w Berlinie. Spółka, w 2011 r., jeszcze pod nazwą Śląski Węgiel Żory-Suszec Sp. z o.o., złożyła w Ministerstwie Środowiska Wniosek o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla kamiennego i metanu „Żory-Suszec” w obszarze „Orzesze” wraz z kompletem wymaganych dokumentów. W 2013 r. Spółka uzyskała Koncesję na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węgla kamiennego i metanu z pokładów węgla kamiennego w obszarze „Orzesze” nr 16/2013/p z dn. 24 września 2013 r.
Eksploatacja prowadzona będzie na podstawie "Dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w kat. C 1 i C 2 " oraz Planu Ruchu Zakładu Górniczego.
Udostępnianie złoża nastąpi z istniejącego zakładu posiadającego niezbędną infrastrukturę.
W fazie budowy nie przewiduje się realizacji podstawowych obiektów budowlanych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169 z późniejszymi zmianami), za wyjątkiem realizacji szybu wentylacyjnego w północnej części projektowanego Terenu Górniczego.
Alternatywą do powyższego rozwiązania, po dokładniejszym zbadaniu złoża robotami górniczymi i wiertniczymi, może okazać się jeden lub dwa wielkośrednicowe otwory w obudowie tubingowej wraz ze stacją wentylatorów ssących. Budowa szybu wentylacyjnego bądź otworów wentylacyjnych będzie objęta osobnym postępowaniem administracyjnym. Wymagać będzie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia (zgodnie z § 3 ust. 2. ptk. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2013, poz. 817)), w związku z czym niniejszy raport nie obejmuje powyższych kwestii.
Podstawą do opracowania niniejszego Raportu były materiały i dokumentacje dostarczone przez Inwestora, literatura przedmiotowa, materiały kartograficzne oraz przeprowadzona wizja terenowa.
Pod względem administracyjnym złoże „Żory – Suszec 1” położone jest w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, w granicach administracyjnych gminy Orzesze. Obejmuje swoim Raport o oddziaływaniu na środowisko w zakresie udostępnienia i zagospodarowanie złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w granicach projektowanego obszaru górniczego zasięgiem dzielnice Orzesza takie jak: Zgoń, Królówka oraz częściowo Woszczyce. Aktualnie przeważającą część powierzchni w granicach projektowanego Terenu i Obszaru Górniczego „Orzesze” stanowią lasy pozostające w większości pod nadzorem Nadleśnictwa Kobiór oraz w mniejszej części Nadleśnictwa Rybnik a także towarzyszące im użytki rolne w postaci pól upranych oraz łąk. Zabudowa, głównie o charakterze podmiejskim i wiejskim koncentruje się wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych. Przez omawiany obszar nie przebiegają żadne szlaki kolejowe ani połączenia drogowe o dużym natężeniu ruchu. Infrastruktura drogowa ma charakter dróg lokalnych łączących poszczególne miejscowości i zabudowania.
Na omawianym obszarze nie występują obiekty objęte ochroną konserwatorską.
Występują tu natomiast obiekty o wysokiej wartości zabytkowej.
Według podziału na jednostki fizyczno-geograficzne J. Kondrackiego (2001), teren objęty opracowaniem położony jest w granicznej pomiędzy mezoregionem Równina Pszczyńska (512.21) położonego w granicach makroregionu Kotliny Oświęcimskiej (512.2), podprowincji Północnego Podkarpacia (512), prowincji Karpat (51) i mezoregionu Płaskowyż Rybnicki (341.15), należącego do makroregionu Wyżyny Śląskiej (341.1), podprowincji Wyżyny Śląsko-Krakowskiej (341), prowincji Wyżyn Polskich (34).
Powierzchnia projektowanego Obszaru i Terenu Górniczego charakteryzuje się równinną, lekko pofalowaną rzeźbą terenu. Deniwelacje powierzchni omawianego obszaru dochodzą do 30 m, przeciętnie wynoszą jednak ok. 10-15 m. Wysokości bezwzględne wahają się w granicach od +255m n.p.m. w okolicy Woszczyc, pomiędzy stawem Piasek Mały, a zachodnią granicą złoża, do ok. +282 m n.p.m. w części SE, przy granicy z KWK „Krupiński”. Najniżej położone są tereny w części zachodniej obszaru, gdzie w dolinie Potoku Woszczyckiego średnie rzędne wysokości wynoszą +255 – +260 m n.p.m. oraz w części północno-wschodniej, w dolinie Potoku Zgońskiego, gdzie teren obniża się do średnich rzędnych ok. +260 m n.p.m. Najwyżej położony rejon znajduje się na południowym wschodzie. Rzędne terenu osiągają w tej części wartości przeważnie ok. +275 m n.p.m.
Pod względem hydrograficznym omawiany obszar położony jest w obszarze wododziałowym dorzeczy Wisły i Odry. Dział wodny I – rzędu, rozdzielający zlewnie ww. rzek, przebiega przez centralną części obszaru złoża, w przybliżeniu południkowo, w linii łączącej miejscowości Suszec Stary, Królówkę i Zazdrość.
Omawiany obszar w granicach udokumentowanego złoża „Żory – Suszec 1” położony jest w granicach pięciu Jednolitych Części Wód Powierzchniowych (JCWP). Centralna część terenu zlokalizowana jest w zasięgu JCWP Zgoński Potok o kodzie europejskim PLRW200017211829, część zachodnia w zasięgu JCWP o nazwie Ruda do zbiornika Rybnik bez Potoków z Przegędzy i Kamienia, część południowo – wschodnia w zasięgu JCWP Korzenica o kodzie europejskim PLRW200017211689, niewielki północno – wschodni fragment w zasięgu JCWP Gostynia od starego koryta PLRW200017211851, skrajnie południowa część położona jest w zasięgu JCWP o nazwie Kanał Branicki PLRW200016211649.
Zgodnie z podziałem rolniczo – klimatycznym według Gumińskiego (1948) obszar objęty Raportem leży w obrębie dzielnicy podsudeckiej (XV), w jej południowo – wschodniej części. Raport o oddziaływaniu na środowisko w zakresie udostępnienia i zagospodarowanie złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w granicach projektowanego obszaru górniczego Klimat charakteryzuje się dużą zmiennością, na co znaczny wpływ ma bliskość Bramy Morawskiej oraz zalesionego kompleksu Beskidu Śląskiego i lasów rybnicko-pszczyńskich.
Stan powietrza atmosferycznego kształtowany jest głównie przez czynniki zewnętrzne.
Zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego związane jest głównie z emisją do powietrza dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku i dwutlenku węgla. Podstawowym źródłem zanieczyszczeń jest sektor komunalny oraz transport drogowy.
W budowie geologicznej projektowanego złoża „Żory – Suszec 1” biorą udział formacje przynależące do: czwartorzędu (holocen, plejstocen), neogenu – miocen oraz karbonu górnego (warstwy łaziskie i orzeskie). Utwory czwartorzędu oraz neogenu, stanowiące nadkład złoża karbońskiego, zalegają niezgodnie kątowo na zerodowanej i częściowo zwietrzałej powierzchni warstw karbońskich. Miąższość nadkładu wzrasta w kierunku północnym i zawiera się w przedziale od ok. 150 m w części południowo-zachodniej i południowo-wschodniej do ponad 400 m w części północnej. Omawiany obszar charakteryzuje się wygasaniem działalności ruchów tektonicznych generujących struktury fałdowe. Ich miejsce zajmują tu uskoki.
Warunki hydrogeologiczne w omawianym obszarze są ściśle powiązane z charakterem litologicznym warstw poszczególnych serii stratygraficznych. Wyróżniono trzy kompleksy hydrogeologiczne związane z utworami czwartorzędu, neogenu oraz karbonu.
Złoże „Żory – Suszec 1” znajduje się w zasięgu dwóch Jednolitych Części Wód Podziemnych (JCWPd): część zachodnia należy do JCWPd nr 140 (zgodnie z nowym podziałem nr 144) o europejskim kodzie PLGW6210140, część wschodnia należy do JCWPd nr 142 (zgodnie z nowym podziałem nr 145) o europejskim kodzie PLGW2100142. Południowo wschodni fragment położony jest w zasięgu JCWPd nr 156 o europeskim kodzie PLGW2000156. W granicach złoża nie występują Główne Zbiorniki Wód Podziemnych (GZWP).
Aktualnie obszar opracowania obejmuje powierzchnie charakteryzujące się niewielkim zróżnicowaniem warunków siedliskowych, a co za tym idzie także szaty roślinnej, które zostały ukształtowane pod mniejszym bądź większym wpływem działalności człowieka. Różnorodność siedliskowa terenu wynika przede wszystkim innymi z ukształtowania rzeźby terenu oraz warunków wilgotnościowych.
W strukturze przyrodniczej przedmiotowego terenu największy odsetek stanowią powierzchnie leśne, w tym lasy gospodarcze. Przeważają bory mieszane sosnowo – dębowe o mało zróżnicowanej strukturze gatunkowej, wykształcające się zarówno w miejscach suchszych jak i wilgotnych. Wzdłuż cieków i w sąsiedztwie rowów melioracyjnych dominują zbiorowiska z olszą czarną. Dopełnienie układu przyrodniczego stanowią pola uprawne, łąki a także zbiorowiska związane ze środowiskiem wodnym.
W oparciu o dane zebrane w czasie wizji terenowej oraz analizę ekologicznych uwarunkowań można stwierdzić, że fauna przedmiotowego terenu jest reprezentowana przez gatunki należące do różnych taksonów, związanych z występującymi tu siedliskami tj. przede wszystkim terenami leśnymi.
Teren opracowania zlokalizowany jest w zasięgu korytarzy ekologicznych. Przez centralną część terenu przebiega korytarz spójności obszarów chronionych o znaczeniu międzynarodowym. Raport o oddziaływaniu na środowisko w zakresie udostępnienia i zagospodarowanie złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w granicach projektowanego obszaru górniczego Południowo – zachodnia część zlokalizowana jest w korytarzu migracji ptaków w randze regionalnej. Przez przedmiotowy teren przebiegają także szlaki migracji ssaków kopytnych i drapieżnych.
W granicach projektowanego Terenu Górniczego występują obszarowe formy ochrony przyrody ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zachodnia część projektowanego Terenu i Obszaru Górniczego położona jest w Parku Krajobrazowym Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych Rud Wielkich.
Charakterystyka planowanej inwestycji i jej oddziaływanie na środowisko przyrodnicze Złoże węgla kamiennego „Żory – Suszec 1” jest złożem wielopokładowym.
Udokumentowane pokłady węgla zalegają na głębokościach ok. 156-1000 m. Pokładom węgla towarzyszą warstwy piaskowców, iłowców i mułowców. Taka budowa i złoża i warunki występowania kopaliny narzucają określony sposób i system eksploatacji. W przypadku złoża „Żory-Suszec 1” planuje się prowadzić eksploatację sposobem podziemnym, systemem ścianowym z zawałem stropu, z pełną mechanizacją.
Udostępnienie złoża nastąpi z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury sąsiadującej kopalni KWK „Krupiński” wchodzącej w skład grupy kapitałowej JSW. Złoże „Żory-Suszec 1” zamierza się eksploatować systemem ścianowym z pełną mechanizacją. Front ścianowy wyposażony będzie w obudowy zmechanizowane osłonowe. Dominującą technologią będzie system z zawałem stropu. Cała ilość wydobytego węgla kierowana będzie do zakładu mechanicznej przeróbki węgla, a następnie sprzedawana na cele energetyczne i koksownicze oraz na cele opałowe odbiorcom indywidualnym. Zgodnie z Projektem Zagospodarowania Złoża, planowana działalność obejmie okres przypadający na lata 2016-2046, a więc obejmuje okres 30 lat.
W złożu „ Żory-Suszec 1”, kopaliną główną jest węgiel kamienny, a kopaliną towarzyszącą metan sorbowalny występujący w pokładach węgla. Zasoby geologiczne złoża węgla kamiennego „Żory-Suszec 1” obliczone według stanu na dzień 31.12 2014r, wynoszą 542 623 tys. Mg. Spośród wydzielonych zasobów geologicznych węgla kamiennego zalegających w złożu „Żory-Suszec 1”, spełniających kryteria graniczne, wszystkie zostały zaliczone do zasobów geologicznych bilansowych.
Ustalone udokumentowane zasoby geologiczne wynoszą 542 623 tys. Mg, w tym zasoby bilansowe wynoszą 542 623 tys. Mg.
Wskutek deformacji górotworu może dojść do zmian w układzie stosunków wodnych, zarówno na powierzchni jak i w górotworze. Na skutek eksploatacji górniczej zaniknąć mogą poziomy wodonośne, występujące w nadkładzie utworów karbońskich lub - na skutek deformacji górotworu - poziomy wodonośne mogą łączyć się w jeden wspólny kompleks wodonośny. Zanik wód powierzchniowych i podziemnych, czy też tworzenie się na powierzchni zalewisk jest przede wszystkim uzależnione od warunków hydrogeologicznych, ilości i miąższości eksploatowanych pokładów, głębokości oraz systemu eksploatacji.
Wpływy projektowanej eksploatacji na powierzchnię terenu w poszczególnych okresach czasu wywołają deformacje powierzchni o parametrach I-IV kategorii szkód, natomiast skumulowane oddziaływania w oparciu o prognozowane sumaryczne obniżenie terenu Raport o oddziaływaniu na środowisko w zakresie udostępnienia i zagospodarowanie złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w granicach projektowanego obszaru górniczego spowodowane eksploatacją w okresie 01.01.2016-31.12.2046 osiągną maksymalną wartość do 9,0 m. Wpływami projektowanej eksploatacji górniczej zostanie objęty teren o powierzchni 17,34 km 2, co stanowi 74,48 % powierzchni projektowanego terenu górniczego „Orzesze”.
Realizacja projektowanej inwestycji będzie przyczyną wystąpienia obniżeń powierzchni terenu na przedmiotowym obszarze. W związku z silnie rozwiniętą siecią hydrograficzną a także płytkim zaleganiem wód gruntowym, oddziaływanie inwestycji wpłynie na zmiany stosunków wodnych. To pociągnie za sobą przede wszystkim zmiany w szacie roślinnej. Wpływy z eksploatacji górniczej będą dotyczyły głównie obszarów leśnych oraz w mniejszym stopniu na terenach rolnych. W związku z faktem, iż w rejonie prognozowanych obniżeń występują płytko zlegające wody gruntowe (1 m p.p.t.), możliwe będzie powstawanie miejscowych podtopień a także powiększania się zasięgu istniejących zbiorników, a w miejscach bardziej suchych zwiększenia wilgotności podłoża. Rozpoczęcie eksploatacji zostało przewidziane na rok 2016, a jej zakończenie na 2046 rok. W czasie jej trwania sukcesywnie będą podejmowane działania ograniczające wpływ eksploatacji na środowisko, obejmujące m.in. działania z zakresu profilaktyki odwodnieniowej w rejonie występowania prognozowanych zalewisk i podtopień terenu. Aktualnie trudno jest zatem jednoznacznie przewidzieć zasięg i stopień przekształcenia siedlisk, jako wynik oddziaływań spowodowanych eksploatacją górniczą. Można jednak przypuszczać, że ostatecznie pod koniec okresu przewidywanej eksploatacji, tj. do roku 2046 część obszarów, w tym fragmenty leśne położone w północno – centralnej części ternu zostanie podtopionych. Lokalnie może dojść do powstania zalewisk.
Planowana inwestycja nie wpłynie w sposób znaczący na lokalne wartości przyrodniczo – krajobrazowe terenów zlokalizowanych w zasięgu Parku Krajobrazowego a także w rejonie oddalonego o około 2 km na wschód florystycznego rezerwatu Babczyna Dolina. Na analizowanym obszarze, w zasięgu prognozowanych deformacji ciągłych nie stwierdzono występowania szczególnie cennych lub rzadkich siedlisk przyrodniczych (zbiorowisk roślinnych), w tym siedlisk priorytetowych w ramach programu Natura 2000, które mogłyby zostać zagrożone.
W przypadku eksploatacji podziemnej konflikty społeczne zawsze wywołane są w wyniku przedstawiania wielkości prognozowanych osiadań i kategorii wpływów. Maksymalne odkształcenia liniowe, jakie wystąpią w centrach niecek obniżeniowych obejmą głównie tereny leśne, ale również częściowo użytkowane przez człowieka (linie elektroenergetyczne, zabudowania mieszkalne, gospodarskie i użytkowe). Innym źródłem konfliktów będzie powstawanie ewentualnych podtopień i zalewisk, głównie na terenach użytkowanych rolniczo. Dlatego też w przypadku zaistnienia tego typu szkody kopalnia będzie, zgodnie z zobowiązującym ustawodawstwem, w pierwszej kolejności dążyć do naprawy szkody w środowisku poprzez przywrócenie terenu do stanu pierwotnego (rekultywacja zalewisk),a w przypadku niemożności wykonania działań naprawczych kopalnia zawrze stosowne umowy na wypłaty odszkodowań za niemożność użytkowania terenu zgodnie z jego przeznaczeniem. W związku z powyższym można stwierdzić, iż przedmiotowa inwestycja nie będzie źródłem poważnych konfliktów społecznych.
W przypadku eksploatacji złóż wariant lokalizacyjny związany jest zawsze z występowaniem kopaliny. Decyzja o podjęciu eksploatacji w omawianym rejonie jest Raport o oddziaływaniu na środowisko w zakresie udostępnienia i zagospodarowanie złoża węgla kamiennego "Żory – Suszec 1" w granicach projektowanego obszaru górniczego uwarunkowana przez czynniki geologiczno – górnicze, techniczno – ekonomiczne, tj. obecność istniejącej infrastruktury technicznej Zakładu Górniczego oraz czynniki społeczne. Optymalnym rozwiązaniem jest zatem wariant zaproponowany przez Inwestora.
Prawne aspekty likwidacji zakładu górniczego reguluje Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, gdzie szczegółowo zostały określone zobowiązania przedsiębiorcy w razie likwidacji zakładu górniczego. Termin ważności wnioskowanej koncesji na eksploatację w obrębie złoża "Żory – Suszec 1" upływać będzie w roku 2050. Do tego czasu Inwestora zamierza prowadzić wydobycie w oparciu o udokumentowane zasoby złoża.”